ΕΝΤΡΟΠΙΑ
Σύλληψη: Ανδρέας Μπαλαούρας, Χριστίνα Γυφτάκη
Σκηνοθεσία: Ανδρέας Μπαλαούρας
Κείμενο: Λίλα Παντελίδου, Ανδρέας Μπαλαούρας
Μουσική: Μάριος Αποστολακούλης
Βίντεο-Φωτογραφία: Στρατής Αργυράκης
Performer: Χριστίνα Γυφτάκη
Production: TerrArte
Η περφόρμανς Entropia παρουσιάστηκε στο Θεατρο Τ, Θεσσαλονίκη, Ελλάδα από τις 27 Φεβρουαρίου έως τις 8 Μαρτίου 2026 και στο The Cockpit Theatre, Λονδίνο, Ηνωμένο Βασίλειο στις 29 Μαρτίου 2025.
Η Εντροπία είναι μια σόλο περφορμανς με εικαστικές παρεμβάσεις και κινητικούς κώδικες δομημένη στην τριγώνια θεωρία αγάπης και την προσομοίωση της θερμοδυναμικής εντροπίας στον άνθρωπο.
Το έργο είναι εμπνευσμένο από τρεις σημαντικές γυναικείες φιγούρες από το χώρο των τεχνών. Η Ιζαντόρα Ντάνκαν, η Φρίντα Κάλο και η Μαρία Κάλλας δημιουργούν οι ίδιες και οι ζωές τους ένα τρίγωνο του οποίου κάθε πλευρά αντιπροσωπεύει μία διαφορετική τέχνη. Η κάθε μία, αλλάζει με κάποιο τρόπο την τέχνη της ή την επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό. Τρεις ιέρειες· η μία χορεύει, η άλλη ζωγραφίζει και η άλλη τραγουδά.
Η εντροπία είναι μια κατάσταση μη αναστρέψιμη που παρατηρείται όταν ένα κλειστό σύστημα παρακμάζει και αρχίζει να διαλύεται, και δεν υπάρχει τρόπος να ξαναενώσει κανείς τα κομμάτια (R. Smithson). Είναι η έννοια μέσω της οποίας μετράται η αταξία, η μέγιστη τιμή της αντικατοπτρίζει την πλήρη αποδιοργάνωση και ισοδυναμεί με την παύση της εξέλιξης ή αλλιώς την παύση της ζωής.
Η παράσταση Εντροπία εντοπίζει την προοδευτική φθορά και την αποσύνθεση των τριών καλλιτέχνιδων, επινοεί μια ματιά που αποπειράται να εκθέσει την επιβράδυνση ως αποτέλεσμα της ανώτερης σύνδεσής τους με την τέχνη τους και τις αποσπάει από τον ιστορικό χρόνο ως γυναίκες (– καλλιτέχνιδες) αρχέτυπα.
Στο έργο η παρουσία της μάνας είναι κρίσιμη. Οι μανάδες των καλλιτέχνιδων συνομιλούν με τις ανάγκες και την ματαίωση των παιδιών τους. Από την άλλη η Ιζαντόρα, η Φρίντα και η Μαρία μονολογούν την πικρία τους για την ανδρική φιγούρα στη ζωή τους, την εμπειρία της μητρότητας και την τύχη τους μέσα στην τέχνη τους.
Τρία σκηνικά στοιχεία, προσδιορίζουν τους διαφορετικούς κόσμους με το κοινό τελικό συναίσθημα. Ένα κασκόλ, ένας κορσές και ένα πουλί, ένας πυρήνας.
«Μου αρέσουν τα σύννεφα. Γιατί όταν το νιώθουν κλαίνε και χύνουνε βροχές. Γιατί δεν χρειάζεται να το βάλουν στα πόδια, να πέσουν στα γόνατα να ικετεύσουν, να τρέξουν για να κρυφτούν. Πετάνε ελεύθερα. Και αν βαρεθούν αυτόν τον ουρανό γυρεύουν άλλον. Και αλλάζουν μορφές, και τσαλακώνονται. Δεν πονάνε. Πετάνε!»
Περιγραφή
Η Μαρία Κάλλας, η Φρίντα Κάλο και η Ιζαντόρα Ντάνκαν, έζησαν σε διαφορετικές εποχές και η προσφορά τους στην τέχνη τους επηρεάστηκε αναμφίβολα από τις κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις και τις συνθήκες που επικρατούσαν τότε. Δεν τις όριζε όμως μόνο η εποχή τους αλλά και το οικογενειακό τους περιβάλλον. Οι μητέρες τους έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του χαρακτήρα τους, όσο και στην καλλιτεχνική τους ταυτότητα.
Οι τρεις τους μοιράζονται κάποιες κοινές πορείες και εμπειρίες:
Βίωσαν την αγάπη σε διάφορες εκφάνσεις. Την έντονη αγάπη, τη ρομαντική αγάπη, τη συντροφική, την κενή αγάπη ακόμα και τη ‘μη αγάπη’, ενώ τις καθόρισε μια ανολοκλήρωτη αγάπη. Με τα συστατικά της οικειότητας, του πάθους και της δέσμευσης και την αλληλεπίδρασή τους, αγάπησαν και αγαπήθηκαν, και τα παράγωγά τους καθόρισαν τη ζωή τους.
Η περφορμανς Εντροπία δεν είναι μια βιογραφία των τριών αυτών θρύλων. Η Εντροπία απομονώνει σημαντικές λεπτομέρειες από τους βίους αυτών των γυναικών. Τα πάθη τους και τις αδυναμίες τους. Λεπτομέρειες που καθόρισαν τις ίδιες, άλλα και πολλές άλλες γυναίκες της καθημερινότητας κάθε γενιάς.
Το έργο είναι ένας προβληματισμός για τη γυναικεία υπερτόλμηση στη ζωή. Ένας κοινός μονόλογος για τα πάθη και τα λάθη, για τη χρονική πραγματικότητα και τα κοινωνικά στερεότυπα που ορίζουν την κοινωνική ταυτότητα και επεμβαίνουν στη διαμόρφωση του γίγνεσθαι. Αντιμετωπίζει το παρελθόν ως παρόν και το παρόν ως μέλλον.
